Kỹ năng sống là tập hợp hành vi, khả năng thích nghi và ứng phó của mỗi người trước nhu cầu, thách thức trong cuộc sống. Lợi ích của kỹ năng sống giúp trẻ làm chủ bản thân, xây dựng lối sống tự lập, giàu trách nhiệm, ứng xử lành mạnh với mọi người xung quanh. Do đó, trang bị và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ngay từ sớm là vô cùng quan trọng
Kỹ năng sống là tập hợp hành vi, khả năng thích nghi và ứng phó của mỗi người trước nhu cầu, thách thức trong cuộc sống. Lợi ích của kỹ năng sống giúp trẻ làm chủ bản thân, xây dựng lối sống tự lập, giàu trách nhiệm, ứng xử lành mạnh với mọi người xung quanh. Do đó, trang bị và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ngay từ sớm là vô cùng quan trọng. Dưới đây là 10 kỹ năng sống cho trẻ mà bố mẹ cần biết, hãy rèn luyện những kỹ năng này cho con càng sớm càng tốt bố mẹ nhé!
1. Rèn luyện thói quen không ngừng học hỏi và đọc sách
Chịu khó học hỏi, tìm tòi thế giới xung quanh từ môi trường, từ sách vở sẽ giúp trí tuệ của trẻ phát triển vượt trội. Ngoài những cuốn sách giáo khoa, hãy cho trẻ đọc những cuốn sách về các mới mẻ hơn, thú vị hơn về các tình huống trong đời sống, có thể là truyện cổ tích. Trẻ sẽ dần nhận thức đâu là hành vi tích cực nên làm, đâu là hành vi tiêu cực không nên làm. Đặc biệt, bố mẹ cần phải làm tấm gương sáng cho con mình noi theo.
2. Dạy trẻ chơi với bạn bè
Cho con mình chơi đùa cùng các bạn, các bé hàng xóm. Khuyến khích con làm việc theo nhóm để con có thể tự mình quan sát, cảm nhận được những cảm xúc của người khác, từ đó con sẽ dễ dàng chấp nhận khi bị bất đồng quan điểm. Trong thực tế khi con tương tác với bạn không thể tránh khỏi những tình huống mâu thuẫn, xung đột hay những tình huống mà trẻ không biết phải ứng xử làm sao cho phù hợp. Vậy nên để con có thể chơi vui vẻ và hòa đồng và ứng xử linh hoạt với các bạn điều cha mẹ cần làm đó chính là thực hành cách ứng xử phù hợp khi tương tác với mình trong một số tình huống thực tế. Cha mẹ có thể đặt ra một số tình huống thực tế mà trẻ hay gặp khi chơi với bạn, sau đó hỏi trẻ “Con sẽ ứng xử thế nào trong tình huống đó?”, từ đó định hướng cho con các xử lý tình huống phù hợp. Một số tình huống bạn có thể thực hành với con như: bạn không cho con chơi cùng, bạn tự ý lấy đồ của con, bạn trêu con … Điều này sẽ giúp con bạn có thể tự giải quyết vấn đề của mình một cách hợp lý khi tình huống đến với con.
3. Dạy trẻ kỹ năng giải quyết bất đồng quan điểm
Không thể tránh khỏi việc thảo luận mà bất đồng quan điểm với bạn bè, với mọi người xung quanh. Trẻ cần được tập luyện đối mặt với chúng, và cách xử lý hài hòa các tình huống đó.
Trẻ cần học cách đối diện với những rắc rối, và xử lý khôn khéo các tình huống đó.
4. Đối mặt với trở ngại, khó khăn và vượt qua chúng
Giúp trẻ nhận thức ra cần làm gì khi gặp khó khăn, cần làm gì để có thể đứng vững trên đôi chân của mình mà không cần dựa dẫm vào người khác. Nhiều phụ huynh nghĩ rằng con còn bé bỏng, cần bảo vệ chúng, không để cho con làm những việc nặng nhọc hoặc giúp con trước những tình huống xấu, như vậy trẻ sẽ nghĩ rằng, dù xảy ra chuyện gì, bố mẹ sẽ lo cho mình, vô tình chúng không rèn được kỹ năng sống tự mình vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống, dễ bị phụ thuộc vào người khác.
5. Dạy trẻ xin lỗi và tha thứ khi chúng mắc lỗi
Trẻ cần được hiểu rằng ai cũng có thể mắc sai lầm, không ai là hoàn hảo cả. Do đó, chúng cần được học cách nhận lỗi và biết bao dung tha thứ cho người khác.Góp phần nâng cao kỹ năng sống cho trẻ, chúng ta hãy dạy trẻ nói lời xin lỗi khi mắc sai lầm. Xin lỗi sẽ giúp trẻ biết nhận trách nhiệm cho sai lầm của bản thân, cũng như giúp con bạn tự sửa chữa sai lầm đó. Nó xóa bỏ không khí ngột ngạt, giúp chữa lành các mối quan hệ, và xin lỗi như là cách để bắt đầu một sự khởi đầu mới.
6. Dạy trẻ cách thể hiện lòng tốt, sự giúp đỡ bạn bè, người thân hay những người kém may mắn hơn chúng
Tốt bụng chính là một đức tính quý giá trong cuộc sóng, trẻ cần thể hiện sự chân thành, biết quan tâm và giúp đỡ người khác. Bạn cần biết lòng tốt sẽ giúp củng cố những mối quan hệ tốt đẹp giữa mọi người.
7. Rèn cho trẻ luôn suy nghĩ tích cực và biết tập trung nhiều hơn vào những mặt tốt đẹp của cuộc sống
Đây là một kỹ năng sống cho trẻ vô cùng quan trọng, trẻ cần hiểu rằng cuộc sống không mãi là màu hồng, cũng không phải là màu đen ảm đạm, cuộc sống muôn màu muôn vẻ, cần biết cách nhìn nhận vấn đề rõ ràng nhất.
8. Dạy trẻ kỹ năng bảo vệ môi trường xung quanh
Trẻ cần được giáo dục nhận thức rằng trái đất là môi trường để chúng tồn tại, do đó, chúng ta cần bảo vệ môi trường sống một cách cẩn thận, những hành động bảo vệ như: chăm sóc cây, vứt rác đúng nơi quy định…
9. Kỹ năng tự phục vụ – tự chăm sóc bản thân
Bố mẹ cần dạy cho trẻ cách tự chăm sóc bản thân mình như: tự đánh răng, tự mặc quần áo, tự cất đồ chơi sau khi chơi xong, lau dọn những chỗ mình làm bẩn…Đặc biệt, bước vào tuổi dậy thì, cơ thể của trẻ bắt đầu phát triển và có nhiều thay đổi. Vì vậy, bố mẹ nên hướng dẫn kỹ năng chăm sóc bản thân cho con. Đối với bé gái, hãy trang bị kiến thức về “ngày đèn đỏ”, dặn dò trẻ chuẩn bị quần áo dự phòng (đặc biệt là áo khoác), băng vệ sinh và quần lót mỗi khi “đến ngày”. Đối với bé trai, ngoài đối mặt với tình trạng tăng cân, có mùi cơ thể hoặc mụn trứng cá trong giai đoạn dậy thì, trẻ có thể sống khép kín, ít gần gũi với bố mẹ hoặc tò mò về tình yêu khác giới. Lúc này, phụ huynh nên đồng thời hướng dẫn cách chăm sóc cơ thể (tắm gội, làm sạch da mặt, dùng sản phẩm khử mùi và cạo râu), cách xây dựng lối sống lành mạnh (ngủ đủ giấc, tập thể thao thường xuyên), cách đối mặt với tình cảm tuổi học trò (tâm sự, phổ cập kiến thức giới tính), để con mở rộng nhiều kỹ năng sống, tự chăm sóc thể chất, tinh thần và sức khỏe tốt hơn.
10. Dạy trẻ biết thể hiện tình cảm, biết yêu thương chân thành
Yêu thương là một chuẩn mực đạo đức tốt đẹp của con người. Bố mẹ hãy dạy trẻ biết yêu thương bản thân và những người khác, cách trao và nhận yêu thương.Muốn trẻ biết yêu thương và quan tâm thì cần phải để trẻ sống trong tình yêu thương và che chở của cha mẹ. Không nên để trẻ có cảm giác bị bỏ rơi, luôn ở bên cạnh trẻ để hướng dẫn trẻ giải quyết các vấn đề phát sinh. Hãy yêu thương trẻ bằng cách quan tâm tới suy nghĩ, tình cảm và lắng nghe ý kiến cũng như thường xuyên ở bên con để nghe con tâm sự. Khi trẻ cảm nhận được tình yêu thương của cha mẹ dần dần cũng sẽ hình thành trong trẻ tính cách biết yêu thương và quan tâm những người xung quanh như cách mà cha mẹ đã luôn dành cho bé.
Trên đây là 10 kỹ năng sống cho trẻ cơ bản mà bố mẹ cần trang bị cho con mình. Hãy cho bé những hành trang tốt nhất để vào đời nhé!
✒ Nguồn tham khảo: Caraedu, NTD VietNam