Sau quãng thời gian điều trị cắt cơn, giải độc, quay trở về với cuộc sống bình thường, hầu hết người cai nghiện đều mang theo hành trang “3 không”: “không nghề nghiệp ổn định”, “không vốn liếng” và “không có thiện cảm từ xã hội”.
Mở lối tái hòa nhập cộng đồng cho người sau cai nghiện
Sau quãng thời gian điều trị cắt cơn, giải độc, quay trở về với cuộc sống bình thường, hầu hết người cai nghiện đều mang theo hành trang “3 không”: “không nghề nghiệp ổn định”, “không vốn liếng” và “không có thiện cảm từ xã hội”. Những rào cản này khiến con đường hoàn lương của họ trở nên hết sức gập ghềnh, để rồi sẵn sàng quay trở lại với ma túy. Từ thực tiễn đó, Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 3/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người sau cai nghiện được xem như “chìa khóa” mở lối cho họ tiếp cận nguồn vốn, dựng lại niềm tin và tái hòa nhập cộng đồng bằng lao động chân chính.
Công an xã Hồ Vương cùng cán bộ NHCSXH tư vấn vay vốn cho người sau cai nghiện
Mở cánh cửa sinh kế bằng vốn ưu đãi
Gần một năm sau khi hoàn thành cai nghiện tại Cơ sở cai nghiện số 1, anh M.V.T., ở xã Hồ Vương (Thanh Hóa), đang dần tìm lại nhịp sống bình yên bên gia đình. Hằng ngày, anh phụ mẹ đan cói, đồng thời tất bật với công việc sắp xếp hoa quả lên chiếc xe tải nhỏ để đưa hàng đến các cửa hàng trên địa bàn.
Công việc tuy còn nhiều vất vả nhưng đã giúp anh có nguồn thu nhập ổn định hơn. Từ những chuyến hàng nhỏ, anh T. bắt đầu nghĩ đến việc mở rộng hoạt động kinh doanh, trước mắt là xây dựng kênh bán hàng trên mạng xã hội để tìm kiếm thêm khách hàng.
Không chỉ bó hẹp trong địa bàn sinh sống, hàng hóa của anh hiện đã được đưa đến một số xã lân cận, khu vực miền biển và miền núi trong tỉnh. Thị trường dần mở rộng, nhưng đi cùng với đó là bài toán về nguồn vốn. Anh T. mong muốn có thêm kinh phí để đầu tư phương tiện vận chuyển và xây dựng kho bảo quản hàng hóa phù hợp hơn.
Với anh, việc phát triển kinh tế không đơn thuần nhằm cải thiện thu nhập cho gia đình. Đó còn là cách để anh tự khẳng định sự thay đổi của bản thân sau những tháng ngày lầm lỡ, từng bước xây dựng lại cuộc sống bằng chính sức lao động của mình.
Khi được lực lượng Công an xã Hồ Vương tuyên truyền, phổ biến Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách tín dụng đối với người sau cai nghiện, anh T. nhanh chóng đăng ký vay vốn và hoàn thiện các thủ tục cần thiết.
Chia sẻ về chính sách mới, anh T. bày tỏ: “Chính sách của Nhà nước với gia đình tôi như ‘buồn ngủ gặp chiếu manh’. Có nguồn vốn ưu đãi, mình không chỉ có tiền làm ăn, mà chính việc phải thực hiện nghĩa vụ trả lãi vay hằng tháng sẽ tạo động lực cho mình chăm chỉ hơn, không còn ý định tìm đến ma túy nữa”.
Câu chuyện của anh T. cho thấy, với những người đang nỗ lực làm lại cuộc đời, một nguồn vốn đúng lúc có thể mở ra cơ hội để họ tạo dựng sinh kế và củng cố niềm tin vào chính mình.
Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 3/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy đã tạo thêm một kênh hỗ trợ thiết thực cho nhóm đối tượng này. Theo chính sách, người sau cai nghiện có thể được vay vốn để học nghề trình độ sơ cấp với mức tối đa 4 triệu đồng/tháng, thời gian đào tạo không quá 3 tháng; đồng thời có thể vay đến 200 triệu đồng để sản xuất, kinh doanh.
Không chỉ hỗ trợ trực tiếp người sau cai nghiện, chính sách còn mở rộng đối tượng thụ hưởng tới các cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng người lao động là người sau cai nghiện, với mức vay có thể lên tới 2 tỷ đồng. Qua đó, chính sách tạo thêm động lực để các doanh nghiệp, tổ hợp tác, hộ kinh doanh cùng tham gia hỗ trợ quá trình tái hòa nhập cộng đồng, tạo việc làm và từng bước xóa bỏ tâm lý kỳ thị đối với người sau cai nghiện.
Đưa chính sách đến đúng người, đúng nhu cầu
Một chính sách dù có ý nghĩa đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đến được với đúng đối tượng và được sử dụng đúng mục đích. Với tín dụng dành cho người sau cai nghiện, yêu cầu này càng có ý nghĩa bởi phía sau mỗi hồ sơ vay vốn là một hoàn cảnh, một nhu cầu sinh kế và một hành trình làm lại cuộc đời.
Ngay khi Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg có hiệu lực, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với Chi nhánh NHCSXH tỉnh, cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định về điều kiện, mức vay và thủ tục tiếp cận nguồn vốn.
Lực lượng Công an cấp xã đồng thời được yêu cầu chủ động rà soát, xác minh và nắm bắt nhu cầu vay vốn của người sau cai nghiện trên địa bàn. Việc rà soát không chỉ nhằm xác định đúng đối tượng mà còn giúp cơ quan chức năng hiểu rõ hơn nhu cầu, khả năng và phương án sản xuất, kinh doanh của từng trường hợp.
Tính đến ngày 2/6/2026, Công an các địa phương đã xác minh, lập danh sách 116 trường hợp người sau cai nghiện có nhu cầu vay vốn, với tổng số tiền đăng ký hơn 2,2 tỷ đồng.
Theo Thiếu tá Đinh Văn Trường, Tổ trưởng Tổ an ninh - phòng chống tội phạm, Công an xã Ba Đình, quá trình rà soát, lập danh sách được thực hiện chặt chẽ. Những trường hợp đề nghị vay vốn phải có nhu cầu thực tế, có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế và bảo đảm khả năng trả nợ.
Cách làm này giúp hạn chế tình trạng tiếp cận vốn theo hình thức, đồng thời tạo cơ sở để nguồn vốn được tập trung vào những trường hợp thực sự có nhu cầu và có quyết tâm phát triển kinh tế.
Về phía Chi nhánh NHCSXH tỉnh Thanh Hóa, cán bộ tín dụng được chỉ đạo bám sát địa bàn, phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và Tổ tiết kiệm và vay vốn thực hiện bình xét cho vay công khai, minh bạch, đúng quy định. Quá trình bình xét có sự tham gia, chứng kiến của trưởng thôn, trưởng khu phố và đại diện các tổ chức liên quan, qua đó bảo đảm tính khách quan trong việc xác định đối tượng vay vốn.
Phó Giám đốc Chi nhánh NHCSXH tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Ngọc Thanh cho biết: “Chúng tôi xác định triển khai nhanh chóng, hiệu quả Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg không chỉ là công việc được giao, mà còn là trách nhiệm của mỗi cán bộ tín dụng để lan tỏa chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước. Chúng tôi đã chỉ đạo các Phòng giao dịch tăng cường hướng dẫn người sau cai nghiện hoàn thiện hồ sơ, thủ tục vay vốn, giải ngân nhanh chóng các khoản vay để người dân tiếp cận nguồn vốn kịp thời”.
Sau khi vốn được giải ngân, công tác đồng hành cũng được xác định là một phần quan trọng của quá trình triển khai chính sách. Chi nhánh NHCSXH cùng lực lượng Công an, các tổ chức chính trị - xã hội và Tổ tiết kiệm và vay vốn sẽ tiếp tục kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn, đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ người vay tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai phương án sản xuất, kinh doanh.
Vốn ưu đãi tiếp sức hành trình trở về
Đối với người sau cai nghiện, việc có một công việc ổn định, một nguồn thu nhập và một kế hoạch phát triển kinh tế rõ ràng có ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nền tảng để bảo đảm cuộc sống mà còn giúp họ có mục tiêu phấn đấu, xây dựng lại các mối quan hệ gia đình và xã hội.
Bởi vậy, tín dụng chính sách dành cho người sau cai nghiện cần được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ hỗ trợ tài chính mà còn là một giải pháp hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Khi người vay có điều kiện tạo dựng sinh kế, họ sẽ có thêm cơ hội chứng minh sự thay đổi bằng lao động và trách nhiệm.
Để chính sách phát huy hiệu quả bền vững, sự phối hợp giữa NHCSXH, lực lượng Công an, chính quyền địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội có vai trò quan trọng. Trong đó, việc lựa chọn đúng đối tượng, hướng dẫn xây dựng phương án sử dụng vốn phù hợp, kiểm tra quá trình sử dụng vốn và kịp thời hỗ trợ người vay là những yếu tố quyết định hiệu quả của từng khoản vay.
Những đồng vốn ưu đãi được trao đến người sau cai nghiện hôm nay vì thế không chỉ mang giá trị kinh tế. Đó còn là sự đồng hành và niềm tin mà Đảng, Nhà nước và xã hội dành cho những người đang quyết tâm thay đổi.
Từ một chiếc xe vận chuyển hàng hóa, một kho bảo quản, một mô hình sản xuất hay một công việc mới, người sau cai nghiện có thể từng bước tạo dựng lại cuộc sống của mình. Mỗi sinh kế được hình thành cũng đồng nghĩa với thêm một cơ hội để họ vượt qua mặc cảm, hạn chế nguy cơ tái nghiện và hòa nhập sâu hơn với cộng đồng.
Khi chính sách đến đúng người, nguồn vốn được sử dụng đúng việc và người vay nhận được sự đồng hành trong suốt quá trình sử dụng vốn, tín dụng chính sách sẽ trở thành một điểm tựa quan trọng trên hành trình làm lại cuộc đời.
Mở một cánh cửa sinh kế cũng là mở thêm một cơ hội trở về. Đằng sau mỗi khoản vay không chỉ là nguồn lực để phát triển kinh tế, mà còn là niềm tin, sự sẻ chia và trách nhiệm của cả cộng đồng đối với những người đang nỗ lực viết lại câu chuyện cuộc đời mình. Qua đó, góp phần kéo giảm nguy cơ tái nghiện, bảo đảm an ninh, trật tự và từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng những xã, phường “không ma túy”.
Nguồn: VBSP