Sau một hành trình dài vượt qua những ngày tháng khó khăn, trở về với gia đình và cộng đồng, điều người sau cai nghiện cần không chỉ là sự động viên mà còn là một cơ hội thực sự để bắt đầu lại. Từ những khoản vay ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội, nhiều gia đình đang có thêm nguồn lực phát triển sản xuất, tạo việc làm, ổn định cuộc sống. Quan trọng hơn, phía sau mỗi khoản vay là thông điệp về sự sẻ chia, niềm tin và trách nhiệm của cộng đồng đối với những người đang nỗ lực làm lại cuộc đời.
Sau một hành trình dài vượt qua những ngày tháng khó khăn, trở về với gia đình và cộng đồng, điều người sau cai nghiện cần không chỉ là sự động viên mà còn là một cơ hội thực sự để bắt đầu lại. Từ những khoản vay ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội, nhiều gia đình đang có thêm nguồn lực phát triển sản xuất, tạo việc làm, ổn định cuộc sống. Quan trọng hơn, phía sau mỗi khoản vay là thông điệp về sự sẻ chia, niềm tin và trách nhiệm của cộng đồng đối với những người đang nỗ lực làm lại cuộc đời.
Một khoản vay, một khởi đầu mới
Những ngày đầu tháng 6/2026, gia đình bà Lê Thị H. ở phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An được giải ngân khoản vay 200 triệu đồng theo chính sách tín dụng dành cho người sau cai nghiện ma túy.
Người trực tiếp được hưởng lợi từ nguồn vốn là con trai bà, anh Đặng Trung K., người vừa hoàn thành quá trình cai nghiện và trở về địa phương. Sau những tháng ngày nhiều biến động, gia đình mong muốn anh có một công việc ổn định, có môi trường lao động lành mạnh để từng bước xây dựng lại cuộc sống. Thế nhưng, thiếu vốn sản xuất, kinh doanh khiến mong muốn ấy không dễ trở thành hiện thực.
Biết gia đình có nhu cầu, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Thành Vinh đã giới thiệu chương trình tín dụng dành cho người sau cai nghiện. Với sự hướng dẫn của cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội, gia đình hoàn thiện hồ sơ và được vay 200 triệu đồng để đầu tư mua ô tô phục vụ kinh doanh vận tải hàng hóa.
Với gia đình bà H., khoản vay không đơn thuần là một nguồn lực tài chính. Đó còn là điểm tựa để người con từng lầm lỡ có thêm điều kiện lao động, tạo thu nhập và từng bước lấy lại sự tự tin trong cuộc sống.
“Cơ hội làm lại” đôi khi bắt đầu từ những điều rất cụ thể: một công việc, một sinh kế và một nguồn vốn phù hợp.
Đối với người sau cai nghiện, quá trình tái hòa nhập cộng đồng không phải lúc nào cũng dễ dàng. Những mặc cảm về quá khứ, khó khăn trong tìm kiếm việc làm, thiếu vốn phát triển kinh tế hay sự e ngại trong quan hệ xã hội có thể trở thành những rào cản lớn.
Bởi vậy, khi chính sách tín dụng đến đúng lúc, giá trị của nguồn vốn không chỉ nằm ở con số 200 triệu đồng. Điều quan trọng hơn là người vay cảm nhận được rằng họ vẫn được xã hội quan tâm, vẫn có cơ hội đóng góp bằng chính sức lao động của mình.
Đưa chính sách đến tận bản, từng gia đình
Nếu tại khu vực đô thị, việc tiếp cận thông tin về chính sách tương đối thuận lợi thì ở các địa bàn vùng cao, biên giới, hành trình đưa nguồn vốn đến đúng đối tượng lại đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn.
Tại khu vực Kỳ Sơn trước đây của tỉnh Nghệ An, nơi đời sống của một bộ phận người dân còn nhiều khó khăn, cán bộ NHCSXH phải trực tiếp xuống cơ sở để rà soát đối tượng, tuyên truyền chính sách và hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục vay vốn.
Tại bản Cầu Tám, xã Mường Xén, gia đình bà Lô Thị Ph. được vay 200 triệu đồng, thời hạn 60 tháng theo chương trình tín dụng dành cho người sau cai nghiện. Nguồn vốn được gia đình sử dụng để xây dựng chuồng trại, mua bò giống, từng bước phát triển kinh tế hộ.
Đối với anh Lô Văn H., con trai bà Ph., nguồn vốn đến cùng sự quan tâm của cán bộ ngân hàng và chính quyền địa phương có ý nghĩa đặc biệt. Sau khi trở về cộng đồng, những mặc cảm về quá khứ từng khiến anh ít giao tiếp và chưa dám nghĩ nhiều đến việc phát triển kinh tế.
Sự hỗ trợ đúng lúc đã giúp anh có thêm niềm tin để bắt đầu lại.
Từ câu chuyện ở Thành Vinh đến bản Cầu Tám, có thể thấy một điểm chung: để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, nguồn vốn cần được đưa đến gần người dân nhất. Đó là lý do cán bộ tín dụng, chính quyền cơ sở, lực lượng công an và các tổ chức chính trị - xã hội cùng tham gia tuyên truyền, rà soát nhu cầu và hướng dẫn người dân tiếp cận chính sách.
Cách làm “đến từng địa bàn, gặp từng gia đình, nắm từng nhu cầu” không chỉ giúp hạn chế bỏ sót đối tượng mà còn tạo nên sự đồng hành cần thiết trong quá trình người vay sử dụng vốn.
Tín dụng chính sách gắn với tái hòa nhập cộng đồng
Theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg, người sau cai nghiện ma túy có nhu cầu học nghề, sản xuất, kinh doanh hoặc tạo việc làm được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi với mức tối đa 200 triệu đồng, lãi suất bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo. Chính sách cũng tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng lao động là người sau cai nghiện tiếp cận nguồn vốn nhằm mở rộng hoạt động và tạo thêm việc làm.
Điểm đáng chú ý của chính sách là hỗ trợ người sau cai nghiện không dừng ở việc giải quyết khó khăn trước mắt mà hướng tới tạo dựng sinh kế lâu dài.
Bởi khi có việc làm ổn định, người sau cai nghiện có thêm điều kiện tự chủ về kinh tế, gắn bó với gia đình và cộng đồng. Một sinh kế bền vững cũng góp phần giúp họ xây dựng lại các mối quan hệ xã hội, giảm mặc cảm và chủ động hơn trong cuộc sống.
Đây chính là ý nghĩa xã hội sâu sắc của tín dụng chính sách: nguồn vốn được sử dụng như một công cụ để thực hiện các mục tiêu an sinh, tạo việc làm và hỗ trợ những nhóm yếu thế có thêm cơ hội vươn lên.
Tại Nghệ An, ngay sau khi Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg có hiệu lực, Chi nhánh NHCSXH tỉnh đã phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng công an và các tổ chức chính trị - xã hội triển khai chính sách trên địa bàn. UBND tỉnh cũng ban hành Kế hoạch số 337/KH-UBND nhằm cụ thể hóa việc hỗ trợ người sau cai nghiện tiếp cận nguồn vốn để học nghề, phát triển sản xuất và ổn định cuộc sống.
Đáng chú ý, nội dung về chính sách tín dụng sau cai cũng được đưa vào hoạt động tư vấn tại các cơ sở cai nghiện trước khi học viên hoàn thành quá trình cai nghiện. Cách làm này giúp người chuẩn bị trở về cộng đồng có thêm thông tin và chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch cuộc sống sau cai.
Cùng với đó, mạng lưới các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và các Tổ tiết kiệm và vay vốn ở cơ sở tiếp tục phát huy vai trò trong tuyên truyền, rà soát nhu cầu vay vốn, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ và đồng hành với người vay trong quá trình sử dụng vốn.
Trao cơ hội để người lầm lỡ tự đứng lên
Cai nghiện thành công là một bước tiến quan trọng, nhưng để tái hòa nhập cộng đồng bền vững còn cần nhiều điều kiện khác. Trong đó, việc làm và sinh kế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Một người có việc làm ổn định sẽ có thêm động lực để xây dựng tương lai. Một gia đình có thêm nguồn lực phát triển kinh tế sẽ giảm bớt áp lực và có điều kiện đồng hành cùng người thân. Một cộng đồng sẵn sàng mở ra cơ hội sẽ giúp quá trình tái hòa nhập trở nên thực chất hơn.
Bởi vậy, mỗi khoản vay được giải ngân cho người sau cai nghiện không nên chỉ được nhìn nhận dưới góc độ tín dụng. Đó còn là một khoản đầu tư cho cơ hội tái hòa nhập, cho khả năng tự lập và cho sự ổn định của gia đình, cộng đồng.
Phó Giám đốc Phòng giao dịch NHCSXH Kỳ Sơn Phan Bá Cường cho rằng, việc triển khai những khoản vay
Hoàng Thảo (Tham khảo Ngân hàng chính sách xã hội)