Từ đồng vốn chính sách đến những sinh kế bền vững ở Mai Sơn

Ở Mai Sơn (Sơn La), nguồn vốn tín dụng chính sách không chỉ giúp người dân có thêm nguồn lực đầu tư sản xuất mà đang từng bước mở ra những sinh kế ổn định, tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Từ những diện tích cà phê, cây ăn quả được mở rộng đến những ngôi nhà kiên cố được dựng lên sau quá trình tích lũy, hiệu quả của dòng vốn ưu đãi đang được thể hiện rõ nét trong đời sống của người dân.

Khi nguồn vốn trở thành “điểm tựa” phát triển sản xuất

Tại xã Chiềng Mai, gia đình ông Tòng Văn Đôi là một trong những hộ sử dụng hiệu quả nguồn vốn tín dụng chính sách để phát triển kinh tế. Từ 100 triệu đồng vay theo chương trình cho vay giải quyết việc làm, ông đầu tư trồng cà phê, nhãn và xoài trên diện tích 1,3 ha.

Sau thời gian chăm sóc, mô hình từng bước cho hiệu quả, mang lại thu nhập bình quân khoảng 300 triệu đồng mỗi năm và tạo việc làm thường xuyên cho 2 lao động. Nguồn thu từ sản xuất giúp gia đình ông có điều kiện xây dựng nhà ở, cải thiện sinh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Câu chuyện của ông Đôi cho thấy, với những hộ dân ở khu vực nông thôn, nhất là những nơi sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên và quy mô vốn nhỏ, nguồn vốn ưu đãi có ý nghĩa như một “điểm tựa” để bắt đầu hoặc mở rộng mô hình sản xuất.

Cũng lựa chọn cây cà phê làm hướng phát triển kinh tế, ông Lường Văn Lợi đã vay 100 triệu đồng từ chương trình cho vay hộ cận nghèo để đầu tư trên diện tích 2 ha. Đến nay, 1,5 ha đã cho thu hoạch, mang lại thu nhập trên 500 triệu đồng mỗi năm. Từ một hộ cận nghèo, gia đình ông đã vươn lên thoát nghèo bền vững, xây dựng được nhà ở kiên cố và từng bước ổn định cuộc sống.

Điểm chung của những mô hình này là vốn vay được gắn với một phương án sản xuất cụ thể. Khi đồng vốn được sử dụng đúng mục đích, cùng với sự chủ động của người dân trong lao động, sản xuất, giá trị của khoản vay không dừng lại ở việc hỗ trợ trước mắt mà tạo ra nguồn thu nhập lâu dài.

Đưa vốn về gần người dân

Đằng sau mỗi khoản vay là cả một quy trình từ rà soát nhu cầu, bình xét, giải ngân đến kiểm tra, hướng dẫn sử dụng vốn. Đây cũng là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng và hiệu quả của tín dụng chính sách.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Phòng giao dịch NHCSXH Mai Sơn đang phục vụ nhu cầu tín dụng chính sách trên địa bàn 8 xã. Để nguồn vốn đến đúng người, đúng nhu cầu, đơn vị chủ động bám sát chỉ đạo của Trung ương, cấp ủy và chính quyền địa phương; đồng thời phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và mạng lưới Tổ tiết kiệm và vay vốn để nắm bắt nhu cầu vốn ngay từ cơ sở.

Việc triển khai tín dụng chính sách vì vậy không chỉ là hoạt động giải ngân vốn mà còn gắn với công tác quản lý, theo dõi và hỗ trợ người vay. Qua đó, những hộ có nhu cầu và đủ điều kiện được tiếp cận nguồn vốn phù hợp, hạn chế tình trạng vốn đến chậm hoặc sử dụng không đúng mục đích.

Theo ông Cầm Hải Đăng, Giám đốc Phòng giao dịch NHCSXH Mai Sơn, đơn vị tiếp tục tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai hiệu quả Chỉ thị số 40-CT/TW, Kết luận số 06-KL/TW và Chỉ thị số 39-CT/TW của Ban Bí thư về nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới. Cùng với đó là thường xuyên rà soát nhu cầu vay vốn, chủ động phân bổ nguồn vốn về cơ sở, bảo đảm giải ngân kịp thời, đúng đối tượng thụ hưởng.

Những nỗ lực này được phản ánh qua quy mô tín dụng trên địa bàn. Đến ngày 31/3/2026, tổng nguồn vốn của Phòng giao dịch đạt 925.777 triệu đồng, tăng hơn 22 tỷ đồng so với cuối năm 2025, đạt 97% kế hoạch giao. Tổng dư nợ đạt 924.517 triệu đồng, với trên 18.000 hộ còn dư nợ thông qua 509 Tổ tiết kiệm và vay vốn, triển khai 19 chương trình tín dụng chính sách.

Riêng trong quý I/2026, doanh số cho vay đạt 111.900 triệu đồng, với 1.437 lượt hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Doanh số thu nợ đạt 90.356 triệu đồng, tỷ lệ thu nợ đến hạn đạt 99%.

Không chỉ cho vay, mà tạo nền tảng để người dân tự vươn lên

Hiệu quả của tín dụng chính sách được nhìn nhận không chỉ ở số vốn đã giải ngân hay số hộ được vay mà quan trọng hơn là khả năng tạo ra sinh kế và giúp người dân từng bước tự chủ về kinh tế.

Thực tế tại Mai Sơn cho thấy, khi nguồn vốn được kết hợp với kinh nghiệm sản xuất, sự chủ động của người dân và sự đồng hành của các lực lượng tại cơ sở, những khoản vay ưu đãi có thể tạo ra giá trị lớn hơn nhiều lần số vốn ban đầu. Một hộ thoát nghèo, một mô hình sản xuất phát triển, thêm một lao động có việc làm ổn định cũng đồng nghĩa với việc giảm áp lực an sinh và tạo thêm động lực phát triển kinh tế tại địa phương.